Most Tumski to zabytkowa, stalowa przeprawa z 1889 roku, która prowadzi z Wyspy Piasek na Ostrów Tumski, a kłódek zakochanych prawie na niej nie ma. Zdjęto je w komplecie przed remontem w 2019 roku, a wieszanie nowych jest zabronione. Część zakochanych przeniosła zwyczaj na barierki wokół mostu, jak opisywał w lutym 2026 roku portal Naszemiasto Wrocław.
Przez mniej więcej dekadę most funkcjonował w miejskiej wyobraźni jako Most Zakochanych. Pary przypinały kłódki do balustrad, kluczyki wrzucały do Odry, a metalu przybywało tak szybko, że stał się problemem dla ponad stuletniej konstrukcji. Dziś nowe kłódki usuwają służby miejskie, jak podaje Narodowy Instytut Dziedzictwa w opisie obiektu na portalu zabytek.pl.
Przed remontem zdjęto z balustrad 17 ton kłódek, a zakochani mają dziś we Wrocławiu inne miejsce, czerwoną ławeczkę Wroclovka na bulwarze Włostowica. Sam most ma dwa przęsła i około 52 metrów, a jego latarnie tylko wyglądają na gazowe, bo od remontu świecą prądem. Na spacer najlepiej przyjść o zmierzchu.
|
Gdzie leży Most Tumski i co łączy
Most Tumski przerzucono nad północną odnogą Odry między Wyspą Piasek a Ostrowem Tumskim, a po jego wschodniej stronie zaczyna się ulica Katedralna prowadząca wprost pod archikatedrę. To przeprawa dla pieszych, kilkanaście minut spaceru od Rynku.
Obecna, stalowa i nitowana konstrukcja stanęła w 1889 roku, a do 1945 roku nosiła nazwę Most Katedralny, po niemiecku Dombrücke. Rok budowy i polską nazwę podaje karta Narodowego Instytutu Dziedzictwa na portalu zabytek.pl. Wcześniej w tym samym miejscu stał most drewniany. Miano mostu zakochanych przylgnęło do przeprawy znacznie później, bo od 2009 roku, gdy pary zaczęły wieszać na niej kłódki, co również odnotowuje NID.
Przy wejściu na most od strony Wyspy Piasek stoją na wysokich cokołach dwie kamienne figury z końca XIX wieku. To święta Jadwiga, patronka Śląska, oraz święty Jan Chrzciciel, patron wrocławskiej katedry. Po nich najłatwiej rozpoznać właściwe wejście. Sam most jest krótki, przejście zajmuje niecałą minutę, więc większość czasu spędzisz na jego końcach. Po drugiej stronie zaczyna się już Ostrów Tumski, najstarsza część miasta.
Czym Most Tumski różni się od Mostu Piaskowego i Mostka Pokutnic?
Te trzy nazwy bywają mylone, choć dotyczą zupełnie różnych obiektów. Most Piaskowy łączy Stare Miasto z Wyspą Piasek, czyli stanowi wcześniejszy odcinek tej samej trasy spacerowej, a Most Tumski jest kolejnym krokiem, z Wyspy Piasek na Ostrów Tumski. Idąc od Rynku w stronę katedry, przechodzisz najpierw przez jeden, potem przez drugi.
Trzecia nazwa nie ma z mostami nad wodą nic wspólnego. Mostek Pokutnic to przejście łączące wieże kościoła świętej Marii Magdaleny, wysoko nad ulicą, dostępne w ramach wejścia na taras widokowy. Wchodzi się tam za biletem, po widok na Stare Miasto.
Czy na Moście Tumskim nadal wiszą kłódki zakochanych?
Wiszą pojedyncze, mimo zakazu. Wszystkie kłódki zdjęto z balustrad przed remontem rozpoczętym w 2019 roku, a wieszanie nowych jest dziś zabronione. Nowe kłódki usuwają służby miejskie, co Narodowy Instytut Dziedzictwa odnotowuje wprost w opisie obiektu (stan na 8 września 2026). Kłódki zaczęły się pojawiać także na barierkach wokół przeprawy – tak opisywał to w lutym 2026 roku portal Naszemiasto Wrocław.
Powodem nie była niechęć do zwyczaju, tylko stan stalowej konstrukcji. Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta tłumaczył w komunikacie z 15 lutego 2019 roku, że remont obejmował zabezpieczenie antykorozyjne, czyli usunięcie warstw rdzy, oczyszczenie balustrad i ich pomalowanie. Rzeczniczka ZDiUM Ewa Mazur mówiła wtedy wprost, że z tego powodu trzeba było ściągnąć z mostu wszystkie kłódki.
Zakaz nie jest gestem na jeden sezon. Wykonawca remontu udzielił miastu gwarancji na wykonane prace, a ta gwarancja stawia twardy warunek. Rzeczniczka ZDiUM mówiła w lutym 2019 roku, że przez co najmniej dziesięć najbliższych lat na moście Tumskim nie będzie można wieszać niczego, co nie stanowi elementu konstrukcji obiektu. Licząc od tamtej deklaracji, warunek sięga końca dekady.
Dlaczego zdjęto kłódki i ile ich było
Kłódki zdjęte z Mostu Tumskiego ważyły łącznie 17 ton, jak podał portal miejski wroclaw.pl w materiale ZDiUM z 29 stycznia 2020 roku. Cała ta masa wisiała na balustradach stalowej konstrukcji z 1889 roku.
Skalę widać dobrze po pierwszej partii. ZDiUM informował 15 lutego 2019 roku, że pierwsza z trzech planowanych partii trafiła już do magazynu i waży 4,6 tony. Zmieściła się w pięciu workach, po niespełna tonie każdy. Miasto szacowało wtedy, że całość okaże się dużo cięższa, niż zakładano, i tak się stało.
Most ma dwa przęsła i około 52 metrów długości, jak podaje karta obiektu Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Na tak krótkim odcinku każda kłódka blokowała dostęp do fragmentu balustrady, który trzeba było oczyścić z rdzy i pomalować.
Co się stało ze zdjętymi kłódkami?
Kłódki pojechały do magazynu Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta przy ulicy Długiej, gdzie właściciele mogli je odbierać, co ZDiUM zapowiadał w komunikacie z 15 lutego 2019 roku. Miasto uprzedzało jednak, że odszukanie jednej kłódki wśród kilku ton innych wymaga cierpliwości, bo zdejmowano je hurtem, workami.
Termin odbioru dawno minął, więc dziś nie ma sensu jechać na Długą z nadzieją na odzyskanie pamiątki sprzed lat. Jeśli szukasz swojej kłódki sprzed 2019 roku, zostały ci zdjęcia.
Gdzie dziś zakochani zostawiają ślad we Wrocławiu
Miasto wskazało zamiennik. Jest nim czerwona ławeczka Wroclovka na bulwarze Włostowica, ustawiona 14 lutego 2022 roku, o czym pisał portal wroclaw.pl w materiale z 15 marca 2023 roku.
Na ławeczce siedzą dwa krasnale połączone wstęgą, Julianka i Wromeo. Pomysł nie wyszedł z ratusza. Autorami są studenci i doktoranci Politechniki Wrocławskiej, Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Akademii Sztuk Pięknych. Pracowali nad koncepcją nowego obyczaju w ramach miejskiego programu akademickich zespołów zadaniowych, jak opisuje portal wroclaw.pl.
Przy samym moście czuwają dwa kolejne krasnale z tej samej opowieści. Miłostróż siedzi przygnieciony ciężarem ogromnej kłódki obok pomnika świętej Jadwigi, a Rachciach od strony ulicy Katedralnej trzyma w dłoniach nożyce i odcina kłódki. Według wroclaw.pl z mostu w stronę ławeczki odsyłają zakochanych tabliczki z kodem QR, więc przejście z jednego miejsca do drugiego jest częścią zamysłu, a nie przypadkiem.
Most Tumski jako zabytek – rejestr, konstrukcja i wymiary
Most Tumski jest wpisany do rejestru zabytków od 15 października 1976 roku. Ruch pojazdów samochodowych bez zezwolenia jest tu zakazany ze względu na zabytkowy charakter przeprawy, a niezależnie od tego ustalono dopuszczalne obciążenie na 10 ton.
| Parametr | Wartość | Źródło |
|---|---|---|
| Rok budowy | 1889 (prace 1888–1889) | Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl |
| Dawna nazwa | Most Katedralny, do 1945 r. (niem. Dombrücke) | Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl (nazwa niemiecka: hasło encyklopedyczne, Wikipedia) |
| Konstrukcja | stalowa, nitowana, dwuprzęsłowa | Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl |
| Długość | ok. 52 m | Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl |
| Przęsła | dwa, o długości ok. 25 i 26 m | Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl |
| Jezdnia i chodniki | jezdnia 4,50 m, dwa chodniki po 1,17 m | hasło encyklopedyczne (Wikipedia) |
| Dopuszczalne obciążenie | 10 ton | Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl |
| Wpis do rejestru zabytków | 15 października 1976 r., nr A/1652/327/Wm | rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego (NID) |
Status zabytku decyduje też o wyglądzie mostu po remoncie. Kolor powłoki antykorozyjnej, głęboka zieleń, dobrano zgodnie z zaleceniami Miejskiego Konserwatora Zabytków, a nawierzchnię jezdni zachowano w kostce granitowej, jak podawał portal wroclaw.pl 29 stycznia 2020 roku. Zamiast asfaltu na chodnikach ułożono specjalny beton o fakturze imitującej płytki granitowe.
Latarnie przy moście i wieczorny Ostrów Tumski
Latarnie stojące dziś na samym moście są zasilane elektrycznie i tylko wyglądają jak przedwojenne, a prawdziwe latarnie gazowe zaczynają się dopiero przed mostem i za nim.
Portal wroclaw.pl opisał to 29 stycznia 2020 roku. Miejski Konserwator Zabytków chciał, by na przyczółkach mostu odtworzono historyczne oświetlenie znane ze zdjęć i rycin przedwojennego Wrocławia. Dotychczasowe latarnie gazowe zdemontowano i przeniesiono na inne uliczki Ostrowa Tumskiego, a nowe, stylizowane, dostały zasilanie elektryczne. Rzeczniczka ZDiUM Ewa Mazur tłumaczyła, że dawne latarnie to duże, zamknięte klosze zawieszone znacznie wyżej niż gazowe. Płomień nie dałby na tej wysokości wystarczającej ilości światła, a latarnik nie sięgnąłby do nich z poziomu chodnika. Barwę światła dobrano tak, by przypominała gazową.
Sam Ostrów Tumski nadal świeci gazem i to nie jest inscenizacja dla turystów. Polska Agencja Prasowa podała 25 sierpnia 2026 roku, że Ostrów Tumski oświetlają 93 latarnie gazowe. ZDiUM w 2020 roku mówił o 99 sztukach obsługiwanych przez latarnika.
Czy latarnika nadal można spotkać przy moście?
Tak, choć nie zapala już lamp na samym moście. Robert Molendo, jeden z latarników obsługujących wrocławskie latarnie gazowe, mówił portalowi wroclaw.pl, że nadal przechodzi przez Most Tumski, bo latarnie gazowe ma i przed nim, i za nim.
Pory obchodu nie da się podać jedną godziną. Latarnik pracuje według godzin wschodu i zachodu słońca, więc jego rozkład przesuwa się przez cały rok. W czerwcu zapalanie wypada późnym wieczorem, w grudniu wczesnym popołudniem. Jeśli chcesz zobaczyć ten moment, sprawdź godzinę zachodu słońca na dany dzień i przyjdź kilkanaście minut wcześniej.
Jak dojść na Most Tumski i co zobaczyć obok
Na Most Tumski dochodzi się wyłącznie pieszo, a najprostsza trasa prowadzi z Rynku przez Most Piaskowy i Wyspę Piasek, co zajmuje kilkanaście minut spokojnego spaceru. Drugie naturalne dojście prowadzi od strony bulwarów nad Odrą.
Most to punkt na trasie, nie cel sam w sobie, i tak najlepiej go zaplanować. Po wschodniej stronie masz cały Ostrów Tumski z archikatedrą świętego Jana Chrzciciela, kościołem świętego Idziego i brukowanymi uliczkami. Po zachodniej leży Wyspa Piasek z kościołem Najświętszej Marii Panny na Piasku, a kawałek dalej Wyspa Słodowa, gdzie zwykle kończy się taki spacer, jeśli szukasz miejsca na trawie i nad wodą.
Cała pętla z Rynku przez Most Piaskowy, Most Tumski, Ostrów Tumski i z powrotem wzdłuż bulwaru mieści się w dwóch godzinach z przystankami na zdjęcia. Nie ma tu biletów ani godzin otwarcia, bo most jest zwykłą przestrzenią publiczną dostępną przez całą dobę.
Kiedy najlepiej przyjść na Most Tumski
Most wygląda najlepiej o zmierzchu, gdy zapala się iluminacja przeprawy, a na sąsiednich uliczkach Ostrowa Tumskiego rozbłyskują latarnie gazowe. Iluminacja mostu przeszła renowację w ramach remontu, a jej uruchomienie zapowiadano wraz z otwarciem obiektu, jak podawał portal wroclaw.pl w styczniu 2020 roku.
Rano jest tu najciszej, bo grupy z przewodnikami pojawiają się później. Południe w sezonie letnim oznacza ruch w obie strony i trudność ze zrobieniem zdjęcia bez ludzi, bo przeprawa jest wąska. Jesienią i zimą most bywa niemal pusty, a zmierzch zapada tak wcześnie, że światła zobaczysz jeszcze przed kolacją.
Jeśli planujesz z tego zrobić dłuższy wieczór, most naturalnie wpisuje się w większą trasę po zmroku, którą opisujemy w zestawieniu co zobaczyć we Wrocławiu wieczorem. Najlepiej zacząć od katedry o zachodzie, potem wejść na most po zapaleniu świateł, a wieczór skończyć na bulwarze.
Najczęstsze pytania o Most Tumski we Wrocławiu
Czy można wieszać kłódki na Moście Tumskim?
Nie. Wieszanie kłódek jest zabronione, a nowe usuwają służby miejskie, co odnotowuje Narodowy Instytut Dziedzictwa w opisie obiektu. Rzeczniczka ZDiUM mówiła w lutym 2019 roku, że przez co najmniej dziesięć lat na moście nie może pojawić się nic, co nie stanowi elementu jego konstrukcji. Wiąże to gwarancja wykonawcy remontu.
Co się stało z kłódkami zdjętymi z Mostu Tumskiego?
Zdjęto je w całości przed remontem z 2019 roku, łącznie 17 ton według portalu wroclaw.pl. Trafiły do magazynu Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta przy ulicy Długiej, gdzie właściciele mogli je odbierać. Termin odbioru dawno minął, więc dziś nie da się już odzyskać swojej pamiątki.
Gdzie we Wrocławiu zakochani mogą dziś zostawić ślad zamiast kłódki?
Miasto wskazuje ławeczkę Wroclovka na bulwarze Włostowica, ustawioną 14 lutego 2022 roku. Według portalu wroclaw.pl siedzą na niej krasnale Julianka i Wromeo, a z Mostu Tumskiego odsyłają do niej tabliczki z kodem QR. Przy samym moście stoją krasnale Miłostróż i Rachciach.
Co łączy Most Tumski?
Most Tumski prowadzi nad północną odnogą Odry z Wyspy Piasek na Ostrów Tumski, a po wschodniej stronie wchodzi w ulicę Katedralną biegnącą pod archikatedrę. To przeprawa dla pieszych o długości około 52 metrów, z dopuszczalną masą pojazdu ograniczoną do 10 ton.
Czy Most Tumski to to samo co Most Piaskowy?
Nie, to dwa różne mosty na tej samej trasie spacerowej. Most Piaskowy łączy Stare Miasto z Wyspą Piasek, a Most Tumski prowadzi z Wyspy Piasek na Ostrów Tumski. Idąc od Rynku do katedry, przechodzisz najpierw przez Most Piaskowy, potem przez Tumski.
Czy przy Moście Tumskim palą się prawdziwe latarnie gazowe?
Na samym moście nie. Podczas remontu latarnie gazowe zdemontowano i przeniesiono na inne uliczki Ostrowa Tumskiego, a nowe, stylizowane na przedwojenne, mają zasilanie elektryczne o barwie zbliżonej do gazowej, jak podawał portal wroclaw.pl w styczniu 2020 roku. Gazowe latarnie stoją przed mostem i za nim, na Ostrowie Tumskim.
