To nie żart! Każdy kto tylko chce może mieć swojego własnego krasnala we Wrocławiu. Jak to możliwe? Już wyjaśniamy!
Idea krasnali wrocławskich
Wrocław znany jest ze swych małych mieszkańców, których spotkać można w różnych zakątkach miasta. Krasnali jest już całkiem sporo – oficjalna baza miejska liczyła 468 zarejestrowanych figurek w dniu 3 września 2026 roku, a w sierpniu 2018 roku strona miasta podawała 352. To liczba zgłoszonych do bazy, a nie wszystkich stojących w mieście, bo rejestracja jest dobrowolna. Na tyle dużo, że można kupić specjalne mapy, które ułatwiają ich poszukiwanie. Poszukiwania ułatwia też oficjalna baza z mapą, którą miasto prowadzi na portalu turystycznym visitwroclaw.eu (stan na 3 września 2026 roku). Legend o ich powstaniu jest sporo, ale początek zwyczaju jest dobrze udokumentowany. Malowane krasnale pojawiły się na wrocławskich murach w latach osiemdziesiątych za sprawą Pomarańczowej Alternatywy, a seria brązowych figurek ruszyła w 2005 roku.
Co zrobić, aby stać się właścicielem krasnala?
Przede wszystkim należy mieć pomysł. Oryginalny i unikatowy, a następnie sprawdzić czy takiego krasnala nie ma już we Wrocławiu. Nie trzeba składać żadnych wniosków oraz realizować skomplikowanych procedur. Potrzebna jest zgoda właściciela albo zarządcy terenu, na którym ma zamieszkać nowy krasnoludek. Sama zgoda nie wystarczy jednak przy zabytku wpisanym do rejestru i w jego otoczeniu, bo tam wchodzi pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Projekt i wykonanie
Jeśli chodzi o projekt nowego mieszkańca oraz jego wykonanie decyzja podejmowana jest przez nowego właściciela. Również koszty związane z projektem i jego realizacją spoczywają na osobie zamawiającej. Gdy nasza wymarzona figurka jest już gotowa, wówczas należy ją zamontować na wcześniej wybranym miejscu. Należy jednak pamiętać o zgodzie właściciela terenu, to bardzo ważne, aby nie dochodziło do niepotrzebnych problemów. Gdy krasnal zostanie już umieszczony w miejscu docelowym, wówczas należy dodać go do bazy krasnali. Uwaga! Dodając nowego krasnalowego mieszkańca należy wpisać także jego nazwę i krótko go opisać.
Formularz dodania krasnala do bazy
Tak, tak, to nie żart – rejestracja krasnala odbywa się przez formularz na stronie miasta. Jeszcze w 2018 roku prowadził go serwis krasnale.pl w miejscu nazwanym Urzędem Rejestracji Krasnali. Dziś ta domena przekierowuje na portal turystyczny visitwroclaw.eu, a formularz nosi nazwę „Formularz dodania krasnala do bazy” (stan na 3 września 2026 roku). Formularz pyta dziś o nazwę organizacji lub instytucji, kontaktowy adres e-mail, imię krasnala, jego lokalizację oraz opis do 3000 znaków. Dawna wersja pytała o imię i nazwisko rejestrującego, więc zaproszenie jest dziś kierowane raczej do firm, stowarzyszeń i instytucji niż do osoby prywatnej. Zdjęcie nie jest już dodatkiem – formularz przewiduje zdjęcie wyróżnione w rozmiarze 546×374 piksele oraz do pięciu zdjęć dodatkowych, w formatach .jpeg, .jpg i .png, maksymalnie 2 MB na plik. Trzeba też zaakceptować regulamin i złożyć oświadczenie o prawach autorskich na rzecz ARAW S.A. Informacje te trafiają do oficjalnej bazy, ale nie od razu, bo zgłoszenie przechodzi weryfikację redakcji portalu, o czym formularz uprzedza wprost. Dopiero po niej krasnal pojawia się na mapie i poszukiwacze mogą go odnaleźć.
Skąd wzięły się wrocławskie krasnale
Zwyczaj jest starszy niż brązowe figurki. Oficjalny portal turystyczny miasta wywodzi go od malowanych krasnali, które w latach osiemdziesiątych XX wieku pojawiały się na wrocławskich murach, najczęściej przy ulicy Świdnickiej. Malowała je Pomarańczowa Alternatywa, ruch odpowiadający humorem i krasnoludkiem na absurdy tamtych czasów. Tekst o genezie na stronie miasta podpisała jednak agencja reklamowa Wanilia, autorka kampanii promującej krasnala jako symbol Wrocławia, więc to wersja oficjalna, a nie opracowanie historyka.
Rzeźby, które dziś fotografują turyści, to znacznie późniejszy pomysł. Tomasz Moczek, nazywany w mediach ojcem wrocławskich krasnali, projektuje je od 2005 roku i zaczął na zlecenie Biura Promocji Urzędu Miejskiego we Wrocławiu. Tak brzmi jego własna deklaracja, opublikowana przez portal miejski.
Jak ufundować krasnala krok po kroku, stan na wrzesień 2026
Miasto opisuje całą ścieżkę pod adresem visitwroclaw.eu/postaw-krasnala (odczyt 3 września 2026 roku) i od strony formalnej niewiele się w niej zmieniło. Zaczynasz od pomysłu i od sprawdzenia w oficjalnej bazie, czy podobny krasnal już gdzieś nie stoi. Drugi krok to zgoda właściciela albo zarządcy terenu. Portal powtarza tu zdanie znane z dawnego serwisu krasnale.pl – nie są potrzebne żadne ustalenia z Urzędem Miejskim Wrocławia, wystarczy zgoda i chęć właściciela terenu. Żadnej komórki urzędu, do której należałoby złożyć wniosek, miasto nie wskazuje.
Trzeci krok oficjalna strona pomija, a bywa rozstrzygający – sprawdzenie, czy wybrane miejsce nie leży przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków. Potem znajdujesz rzeźbiarza, zamawiasz projekt i odlew, montujesz figurkę i wszystko to opłacasz sam. Część pracowni prowadzi zamówienie od projektu, przez odlew, po sam montaż.
Na koniec zgłaszasz krasnala do bazy przez formularz na visitwroclaw.eu/dodaj-krasnala. Wpis nie jest automatyczny, bo redakcja portalu weryfikuje zgłoszenia. Nabór nie ma publicznie ogłoszonych ograniczeń liczbowych, a formularz przyjmuje zgłoszenia (stan na 3 września 2026 roku).
Konserwator zabytków, czyli jedyne realne ograniczenie
Zdanie o zgodzie właściciela terenu bywa mylące, bo brzmi jak koniec formalności. Ustawa z 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w tekście jednolitym Dz.U. 2024 poz. 1292, w art. 36 ust. 1 wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków między innymi na roboty budowlane w otoczeniu zabytku oraz na inne działania mogące naruszyć substancję lub zmienić wygląd zabytku wpisanego do rejestru. Figurka przykręcona do nawierzchni pod takim obiektem mieści się w tym opisie.
Jak to wygląda w praktyce, pokazuje Krasnal Sztangista, przygotowany w 2013 roku na mistrzostwa świata w podnoszeniu ciężarów. Figurka Beaty Zwolańskiej-Hołod miała witać kibiców przy Hali Stulecia, ale konserwator zabytków nie zgodził się na tę lokalizację i sztangista trafił pod hotel Śląsk przy ulicy Oporowskiej. Opisały to zgodnie Gazeta Wrocławska i miejski serwis wroclaw.pl w połowie października 2013 roku. Wniosek dla fundatora jest prosty – status miejsca sprawdzasz przed zamówieniem odlewu, nie po nim.
Kto wykonuje figurki i ile to kosztuje
Miasto publikuje listę ośmiu twórców i pracowni razem z telefonami i adresami e-mail, bo samo przyznaje, że dostaje mnóstwo zapytań o to, gdzie zamówić figurkę i jaki jest jej koszt. Lista stoi pod adresem visitwroclaw.eu/kto-wytwarza-krasnale (odczyt 3 września 2026 roku), a dane kontaktowe warto sprawdzić przed telefonem, bo starzeją się najszybciej.
Są na niej między innymi Tomasz Moczek, Wytwórnia Rzeźby Marty Mirynowskiej i Piotra Makały, która deklaruje wykonanie już kilkuset krasnali i prowadzi zamówienie od projektu po montaż, Beata Zwolańska-Hołod odlewająca w brązie oraz Marlena Zakrzewska z pracowni Biały Kot. Cennika nie publikuje ani miasto, ani żadna z pracowni, więc wycena jest indywidualna i zaczyna się od zapytania. Koszt projektu, odlewu i montażu ponosi w całości fundator.
Ile krasnali stoi dziś we Wrocławiu?
Oficjalna baza miejska zawierała 468 rekordów z adresem i współrzędnymi w dniu 3 września 2026 roku. To liczba figurek zgłoszonych i zweryfikowanych, a nie wszystkich stojących w mieście, bo zgłoszenie zależy wyłącznie od dobrej woli fundatora. Sam serwis wroclaw.pl w maju 2026 roku pisał ostrożnie o kilkuset figurkach.
Dla porównania warto cofnąć się do czasów, gdy powstawał ten wpis. W sierpniu 2018 roku oficjalna strona krasnale.pl podawała 352 krasnale. Przyrost o ponad sto zarejestrowanych figurek w osiem lat mówi o skali zjawiska więcej niż okrągłe liczby krążące po portalach turystycznych.
Gdzie sprawdzić, czy taki krasnal już stoi
Bazę z mapą prowadzi portal turystyczny miasta pod adresem visitwroclaw.eu/poznaj-i-zwiedzaj/krasnale. Każdy rekord ma imię, opis i lokalizację, więc przed zamówieniem własnej figurki sprawdzisz, czy ktoś nie wpadł wcześniej na ten sam pomysł. Lista ładuje się skryptem, przez co w przeglądarce z wyłączonym JavaScriptem strona wygląda na pustą.
Miasto wydaje też miesięcznik „Krasnalowe Wieści”. Archiwalne wydania są do pobrania online, a wersję drukowaną można wziąć między innymi w Centrum Informacji Turystycznej przy Rynku 14 (stan na 3 września 2026 roku). Osobnego działu krasnalowego serwis wroclaw.pl nie prowadzi.
Po montażu krasnal jest twój, razem z ryzykiem
Fundator zostaje właścicielem figurki także po zamontowaniu, co bywa mniej sympatyczne, niż brzmi. Krasnal Movemenciak, ufundowany przez fanki rapera OKI-ego, stanął przy Barze Mlecznym Miś na początku września 2024 roku. Niecałe dwa tygodnie później wandale urwali mu czubek buta i palec, a figurka przestała stać stabilnie.
Fundatorki skonsultowały się z autorką, Marleną Zakrzewską, i wykonały krasnala od nowa, o czym pisał serwis wroclaw.pl w listopadzie 2024 roku. Naprawa albo odtworzenie figurki to sprawa tego, kto ją postawił, więc warto wliczyć taki scenariusz w plany razem z kosztem odlewu.
